Wat is OPDS?

OPDS staat voor Open Publication Distribution System. Het is een open standaard om een boekcatalogus te publiceren in een vorm die een ander programma kan lezen: een feed met vermeldingen, elk met een titel, een auteur, een taal, een omslag en een link naar het bestand zelf. Een leesapp haalt die feed op en tekent hem als een lijst met boeken. Niets eraan is eigen aan één winkel of één app.

Dat is het hele idee. Een webpagina over een boek is voor een mens geschreven; een OPDS-catalogus is voor software geschreven. Doordat het formaat vastligt kan de app dingen die een webpagina niet kan: in de catalogus zoeken, hem filteren, omslagen in een raster tonen en een download rechtstreeks aan je bibliotheek geven in plaats van aan de downloadmap van een browser.

Waarin het van een winkel verschilt

Een catalogus is geen winkel. Geen winkelwagen, geen afrekenen en geen account: een OPDS-vermelding is een beschrijving plus een of meer downloadlinks, en de app volgt de link. Bibliotheken, archieven en uitgevers van teksten uit het publieke domein gebruiken hem juist omdat er geen commerciële machinerie bij komt kijken.

Het is ook geen bestandsformaat. EPUB en PDF zijn de boeken; OPDS is de index die ernaar wijst. De meeste catalogi zijn gewoon Atom of JSON over HTTP, en daarom kan elke leesapp die de standaard spreekt er zonder plug-in doorheen bladeren.

Waar Fablum het gebruikt

Fablum heeft één openbare catalogus ingebouwd, en dat is een OPDS-catalogus. Alles wat er in dat paneel gebeurt is de app die een OPDS-feed leest en doet wat hij daarin vindt: de categorieën waar je doorheen loopt, het zoeken, de filters op taal en soort, het downloaden, het streamen.

1. 1

   Open Fablum, tik in je bibliotheek op + en kies Openbare catalogi. Wat opengaat is een OPDS-catalogus met boeken en luisterboeken uit het publieke domein.

   

2. 2

   Zoek erin, of gebruik de filters op taal en soort. Allebei zijn het OPDS-functies: de app vraagt de catalogus om een smallere feed en tekent de lijst opnieuw.

3. 3

   Tik op een boek en download het. De downloadlink van de vermelding wordt opgehaald en geïmporteerd, en het boek gaat daarna offline open vanuit je bibliotheek.

Wat de standaard dekt

Een OPDS-feed beschrijft twee dingen: navigatie, de categorieën en planken waar je doorheen loopt, en verwerving, de vermeldingen die je echt kunt downloaden. Een vermelding kan meerdere bestanden aanbieden (EPUB, PDF of een luisterboek) en de app kiest het bestand dat hij kan openen. Zoeken hoort er ook bij, en daarom doorzoek je een catalogus in de app in plaats van op een website.

De specificatie is openbaar en wordt in de open lucht onderhouden op specs.opds.io; versie 1.2 is de op Atom gebaseerde die de meeste catalogi nog publiceren, en 2.0 is de opvolger in JSON.

Voor de praktische kant van dezelfde catalogus, zie gratis e-books vinden.